Sanal gerçeklik


Teknik bir şekilde sanal gerçeklik terimi, kişilerin oldukları mekândan daha farklı bir yerde olmasına olanak tanıyan, 3 boyutlu ortamlarda kullanılır. Kullanıcılar, çeşitli şekillerin aracılığı ile sanal ortamlara da dahil olmaktadır. O ortama da girdiği zamandan itibaren kişilerin gerçeklikle bağlantısı kopmaktadır. Tamamen de sanal gerçekliğin yaratılmış olduğu ortamda olma hissini de yaşatmaktadır. Kullanıcıların bu deneyimi gerçek anlamda yaşamaları adına da gerçekten oluşturulmuş olan bir cihaz gereklidir. Aksi takdirde ise yaratılmış olan zayıf, gerçeklik hissiyatı kullanıcının deneyimi yaşamamasına nende olmaktadır.
Kısmi Katılımlı Ortamlar
Bir takım fiziksel unsur olan, sanal imgelerin bir arada kullanılması için gerekli olan ortam, katılımcıya da gerçek dünyayla ilişkini bütünü ile koparmadan bir gerçeklik hissini yaşatmaktadır. Bu ortama ise uçuş simülatörünü örnek verebiliriz. Uçuş simülatöründe ekranda yansıtılan simgeler ile beraber alet olmadan kabin içerisindeymiş gibi hissedilir. Katılımcı, bu ortamda ise herhangi bir sanal gerçeklik cihazı kullanıma ihtiyaç duymamaktadır.
Cave – Tam Katılımlı Ortamlar
Cave, Computer Assisted, Virtual environment, bilgisayar destekli sanal ortam için kullanılmış olan kısaltma olarak adlandırılır. Bu ortamda, kişilerin tüm duyusal algılarına hitap edilmektedir. Katılımcıların kendinden geçmesi hedef halindedir. Farklı amaçlar adına kullanılmış olan kurumlarında farklı olmasıyla beraber, ses hoparlör gibi algılayıcıların sağlanmasında kullanılmıştır. Kasklı ekran algı cihazı gibi olan çevre birimleri, katılımcıların bu ortamla bütünü ile etkileşime girmesinde yardımcı olmaktadır.
Ortak Katılımlı Ortamlar
İsminden de anlayacağınız gibi bu ortamlar da birden fazla katılımcının birbirileri ile etkileşime girmesine olanak sağlayabilen geniş sanal evrenler olmaktadır. Bu ortamda eğitim, tıp, mimarlık, mühendislik, sanat gibi farklı disiplinlere ait olan insanların fikir alışverişinde bulunmalarına da olanak sağlar. Bu eylem ortak katılımlı ortama dahil olmaktadır.
Bir zamanlar Sanal Gerçeklik
Sanal gerçekliğin hayatımızda olmasındaki en büyük nedenlerden birisi ise kendini sınırlamış olan kişilerin daha çok kendilerini bulmaları, başka evrenleri keşfetmeleri ve buna bağlı olarak da oldukları yerden kurtulabilmeleri adına yapılmış olmasıdır. Bu arzu teknolojisinin evrimleşmesinde ve cihazların geliştirilmesinde ışık tutulmuştur. Sanal gerçeklik oculusRift’in göz önüne çıkmasıyla beraber popülerleşmiş olsa da bu alandaki çalışmalar 10 yıl öncesine dayanmaktadır.
Sensorama
Sanal gerçeklik, 1962 senesinde Morton Heilig tarafından bulunmuştur. İşitme, görme, koklama ve dokunma duyularını hisseden bir makine icat etmiştir. Heilig, tiyatro da oynatılan oyunda, gelen seyircilerinde oynanmış oyundaki duyguları, hisleri hissetmelerini her zaman hayal etmekteydi. Geniş açılı şeklinde olan, 3B stereoskopik görüntülerden vücut sarsma mekanizmasıyla, stereo ses çıkışı ve aromatik koku salınımı tarzında özellikleri olan Sensorama geliştirildiği sene itibari ile seyirciyi filmin içerisine dahil edebilmek adına her türlü donanıma sahip şekilde bilinmekteydi. Heilig’in yapmış olduğu şey o zaman anlaşılmamıştı. Daha sonrasında değeri anlaşılan Sensorama için finansal bir desteği o zamanlar da bulamadı. Düşünü de rafa kaldırdı.
TheSword Of Damocles
Günümüzde sanal gerçeklikte kullanılan ilk cihaz, 1968 senesinde Amerikalı bilgisayar mühendisi, IvanSutherland ve öğrencisi BobSproull tarafından ortaya çıkarılmıştır. Ağır olduğu için tavana asılmış bir şekilde sarkıtılabilen, TheSword Of Damocles göstermiş olduğu çıktıyı, binoküler ekrana yüklü olan bir bilgisayar programından sağlanmaktaydı. Cihazın yazılımı ise sağlamış olduğu perspektifse kullanıcının bakış açısına bağlıdır. Bu da kullanıcının kafasını takip ediyordu. TheSword of damocles, sunmuş olduğu arayüz ve gerçeklik algısı da günümüz kaskları ile karşılaştırıldığı zaman ilkel bir izlenim yaratmış olsa bile modern kasklı ekranların gelişiminde önemli bir km taşımıştır.
Vırtual Boy
21 Temmuz 1995 senesinde şuanda yaşamış olan kişilerin kullandığı cihaz Virtual Boy bulunmuştur. Nintendo ve Sego tarafından piyasaya gelen Virtual boy, üç boyutlu görüntüyü sağlayan ilk taşınabilir oyun konsolu olarak piyasaya çıkmıştır. İlk bakışta Zodyak botun arka kısmına takılabilen ufak bir motoru andıran konsol, uzaklık açısı olarak bilinen efekt aracılığı ile derinlik hissiyatı vermektedir. Kullanıcılar, cihazın ön tarafında yer alanneopren malzemeden üretilmiş göz merceğinin içine doğru dikkatli bir şekilde bakmaktalar. Cihaz ise gözlük camına benzer olan bir projektör aracılığı ile kullanıcının monokramatik bir görüntü algılamalarına yardımcı olmaktaydı. Virtual boy fiyatının pahalı olması da uzun bir süre kullanımın yorucu olmasıyla beraber kötü pazarlama nedeniyle piyasada tutmamasıdır.
Günümüzde Sanal Gerçeklik
Geçmişle günümüz arasında kullanılmış olan cihazlar arasında esas farklılık, geçmişte kullandığımız cihazların tasarım olarak konforsuz olmalarıdır. Tabii maliyetleri de ele almak gerekmektedir. Günümüzdeyse VR cihazların boyutları küçüldü, daha kullanılabilir bir şekle getirildi. Fiyatlarsa kullanılmış olan parçaların, teknolojinin kolay ulaşabilir olmasından makul bir aralığa da ulaşmıştır.
İyi Olan Sanal Gerçeklik Cihazları
OculusRift
Kickstarter projesiyle ilk kez ortaya çıkmıştır. Başarılı bir şekle corwdfunding süresinden sonra, geliştirme zamanının kapılarını tüm geliştiriciler için aralamıştır. Gaikai firmasının en eski ürün sorumlularından biri olan BrendanIribe’ın vizyonerliği ile beraber hayata geçirilmiş olan OculusRift, ValveEpic Games ve Unity gibi oyun geliştiricilerinin de desteğini almıştır.
Sony – Playstation VR
2014 Mart ayının sonunda, Sony, Playsation 4 ve Vita oyunlarında yeni bir boyuta taşıyan projesini ortaya koydu.
HTC Valve
HTC’nin sanal gerçeklik alanında çıkartmış olduğu HTC Valve da diğer ürünlere benzer olarak 2016 senesinde piyasaya çıkmış olan ürünlerdendir.
Control VR
Birden fazla platform ile uyumlu bir şekilde çalışan sanal gerçeklik eldiveni olmaktadır. Bu eldivenle el ve kol hareketlerini algılayarak etkileşimde bulunmuş olduğunuz sanal gerçeklik ortamına aktarılmaktadır. Kullanım alanı olarak da Control VR’i sadece oyun sektörüyle sınırlamak yanlış olacaktır. Cihazla bir quadcopter kontrol edilmektedir. Örnek verecek olursak fare ve PC kullanmadan, sanal ortamda çizimler yapabilmek adına da fazla bir şekilde kullanılmaktaydı.
Sanal gerçeklik teknolojisi günümüzde geliştikçe de insanların göstermiş oldukları ilgi gelişmeye başlıyor. Bu artışı da takip edebilen birçok firma kolları sıvayarak bir cihaz üretimine çabalamaktadır. Google ise geçmiş olduğumuz aylarda gerçekleştirmiş olduğu Google I/O konferansında katılımcılarına dağıtmış olduğu DIY karton VR gözlükler ile olaya esprili bir şekilde derinden mesaj vermiştir.
Sanal Gerçeklik Hangi Alanlarda Kullanılır?
Eğitim
Günümüzde eğitim alanlarında, ülkemizdeki uzaktan eğitimi sağlamış olan merkezlerin artması ile beraber geleneksel öğretim metotlarının da dışına çıkmaya başlanıldı. Gelişmiş olan teknoloji ile beraber öğrencilerin karmaşık içerikli olan konularıyla, sanal gerçeklik cihaz olan araçlar ile beraber kolay bir şekilde öğrenimleri sağlanmaktadır. Ayrıca da öğrenciler bu ortamdaki nesnelerle beraber etkileşime geçerek onlar hakkında da daha çok şey öğretebilmektedir.
Tıp ve Sağlık
Bu teknoloji ile beraber yaratılmış olan sanal ameliyat simülasyonları, tıp öğrenimi gören öğrenciler de pratik kazanıma yol açacaktır. Ameliyat gibi özel olan tecrübe gerektirebilen, hayati önem taşımış olan durumlarda doktorların önceden hazırlı olması önemlidir.
Spor
Sanal gerçeklik, atletizm, spor, tenis, kayak, futbol gibi birden fazla spor dalında da sporculara antrenman desteği sunmaktadır. Sporcular bu teknolojilerden yararlanarak tekniklerini geliştirmektedirler. Kendini geliştirmek isteyenler bu teknolojiden rahat bir şekilde yararlanabilirler.


Leave a comment